Kennisbank · ondernemersaftrek
Urencriterium en zelfstandigenaftrek voor creatieven
Als boekhouder voor creatieven ziet Michiel Terwindt elk jaar dezelfde vraag: haal ik het urencriterium, en wat levert de zelfstandigenaftrek me eigenlijk nog op? Voor makers is dat minder eenvoudig dan het lijkt. Een theatermaker repeteert weken zonder dat er een factuur tegenover staat, een fotograaf werkt deels in loondienst en een schrijver combineert eigen boeken met lesgeven. In dit artikel staan de bedragen voor 2026 en de verlaging in 2027 op een rij, met uitleg over het urencriterium, de startersaftrek, de MKB-winstvrijstelling en de aftrekbeperking. Ook lees je hoe je je uren zo bijhoudt dat je ze later kunt onderbouwen.
Op de wachtlijst voor 2027App Michiel
Voor 2026 is Finance People vol. Aanmelden voor 2027 kan nu.
Het criterium
Wat het urencriterium voor je belastingaangifte als maker is
Het urencriterium is de eis dat je in een kalenderjaar minimaal 1.225 uur aan je onderneming besteedt. Haal je die uren, dan kom je in aanmerking voor de zelfstandigenaftrek en, als je net bent begonnen, voor de startersaftrek. Haal je ze niet, dan heb je geen recht op de zelfstandigenaftrek.
1.225 uur: gemiddeld zo'n 24 uur per week
1.225 uur per jaar komt neer op gemiddeld zo'n 24 uur per week, als je over het hele jaar rekent. Voor een fulltime maker is dat vaak haalbaar. Voor iemand die drie dagen in loondienst werkt en daarnaast illustreert of filmt, wordt het krap.
Uren tellen
Welke uren meetellen: urenadministratie voor fotografen en filmmakers
Het gaat om de uren die je aan je onderneming besteedt. Bij creatieven is het zichtbare werk vaak maar een deel van de tijd. Niet alleen de uren waarin je fotografeert, repeteert of schrijft, maar ook de tijd voor offertes, administratie, het onderhouden van je portfolio en het voorbereiden van een project kan meetellen. Welke uren precies meetellen en hoe je ze onderbouwt, is iets om met je boekhouder door te nemen.
Vier soorten uren voor creatieven
- Productie: opnames, shoots, repetities, schrijven, tekenen.
- Voorbereiding: research, scouting, schetsen, draaiboeken.
- Zakelijk: offertes, overleg met opdrachtgevers, facturen, administratie.
- Zichtbaarheid: portfolio, website, contact met netwerk.
Lange voorbereiding bij filmmakers
Voor filmmakers met lange voorbereidingstrajecten is dit extra belangrijk; lees ook de pagina boekhouder voor filmmakers.
Bedragen
Zelfstandigenaftrek en startersaftrek 2026 in de inkomstenbelasting
De zelfstandigenaftrek bedraagt in 2026 €1.200. In 2027 daalt de aftrek naar €900. Ben je een startende ondernemer, dan kan daar de startersaftrek bij komen; die is in 2026 €2.123. Beide aftrekposten verlagen het deel van je winst waarover je inkomstenbelasting betaalt.
Voor wie al jaren onderneemt, is de daling van de zelfstandigenaftrek goed om in je planning mee te nemen. Het voordeel van de aftrek wordt kleiner, terwijl je inkomsten misschien gelijk blijven. Hoe dat in je jaarlijkse aangifte uitpakt, rekent Finance People uit bij de aangifte inkomstenbelasting voor kunstenaars en makers.
Winstvrijstelling
MKB-winstvrijstelling en de aftrekbeperking in je belasting
Naast de ondernemersaftrek bestaat de MKB-winstvrijstelling: in 2026 is 12,7% van je winst vrijgesteld. Dat deel telt niet mee bij het berekenen van je inkomstenbelasting.
De aftrekbeperking van 37,56%
Er is ook een rem op het voordeel. Door de aftrekbeperking leveren de ondernemersaftrekken in 2026 belastingvoordeel op tegen maximaal 37,56%. Heb je een hoog inkomen, dan levert elke euro aftrek je dus minder op dan je schijftarief doet vermoeden. Voor de meeste creatieve zzp'ers is het vooral belangrijk te weten dat de aftrek bestaat en dat het voordeel begrensd is.
Overzicht
De belastingcijfers voor creatieve zzp'ers op een rij
| Regel | Bedrag of norm | Wat het betekent |
|---|---|---|
| Urencriterium 2026 | 1.225 uur per kalenderjaar | Voorwaarde voor zelfstandigenaftrek |
| Zelfstandigenaftrek 2026 | €1.200 | Verlaagt je belastbare winst |
| Zelfstandigenaftrek 2027 | €900 | €300 lager dan in 2026 |
| Startersaftrek 2026 | €2.123 | Extra aftrek voor starters |
| MKB-winstvrijstelling 2026 | 12,7% van de winst | Dat deel van de winst is vrijgesteld |
| Aftrekbeperking 2026 | 37,56% | Maximaal voordeel van de ondernemersaftrek |
Bron: ZZP Kompas, geraadpleegd op 1 oktober 2026. Controleer bij het doen van je aangifte altijd de bedragen voor dat specifieke jaar.
Urenregistratie
Uren bijhouden naast je boekhouding, zonder gedoe
Het urencriterium vraagt niet alleen dat je de uren maakt, maar ook dat je kunt laten zien dat je ze hebt gemaakt. Een urenregistratie die je in december uit je geheugen reconstrueert, is zwak. Een korte notitie per dag of per week werkt veel beter.
Vier stappen voor een urenregistratie
- Kies één plek: een agenda, een spreadsheet of een app.
- Noteer per dag hoeveel uur je aan je onderneming werkte en waaraan.
- Tel elke maand op, zodat je ziet of je op koers ligt.
- Bewaar ondersteunend materiaal, zoals mails, draaiboeken en repetitieschema's.
Voor theatermakers en dansers, die veel onbetaalde repetitietijd hebben, staat meer op de pagina administratie voor performers in Amsterdam. Wat Finance People doorlopend voor je bijhoudt, lees je bij boekhouding voor de creatieve zzp'er.
Parttime
Naast een baan of in de opstartfase: urencriterium voor makers
Veel makers bouwen hun praktijk op naast een baan in loondienst. Het urencriterium is 1.225 uur per kalenderjaar, dus hoe minder tijd je naast je baan hebt en hoe later in het jaar je begint, hoe moeilijker het wordt. Haal je het niet, dan is er geen zelfstandigenaftrek. Wat dat verder betekent voor je aangifte en of andere regelingen dan nog gelden, hangt af van je situatie. Grote verschillen in inkomsten tussen jaren vragen bovendien om een goede planning; daarover gaat het artikel over geld reserveren bij projectinkomsten.
Tot slot
Urencriterium en belasting: elke situatie is anders
De bedragen in dit artikel zijn vast, maar de vraag of ze voor jou gelden niet. Hoeveel uur je maakt, welke uren meetellen en hoe je dat onderbouwt, verschilt per maker. Michiel kijkt dat bij zijn klanten elk jaar per persoon na, voordat de aangifte de deur uit gaat. Lees meer over Michiel Terwindt als je wilt weten met wie je werkt.
Finance People heeft in 2026 geen ruimte voor nieuwe klanten. Wie in 2027 wil starten, kan zich inschrijven op de wachtlijst voor volgend jaar.
Veelgestelde vragen
Veelgestelde vragen: urencriterium en zelfstandigenaftrek voor creatieven
Hoeveel uur moet ik werken voor de zelfstandigenaftrek in 2026?
Voor de zelfstandigenaftrek in 2026 moet je minimaal 1.225 uur per kalenderjaar aan je onderneming besteden. Dat is het urencriterium. Over een heel jaar gerekend komt dat neer op gemiddeld zo'n 24 uur per week. Haal je die uren niet, dan heb je in dat jaar geen recht op de zelfstandigenaftrek.
Hoe hoog is de zelfstandigenaftrek in 2027?
De zelfstandigenaftrek is in 2027 €900, tegen €1.200 in 2026. De aftrek wordt dus €300 lager. Voor creatieve zzp'ers die al jaren ondernemen, betekent dat een iets kleiner belastingvoordeel bij een gelijke winst. Neem die daling mee als je je reservering voor de inkomstenbelasting over 2027 bepaalt.
Wat is de startersaftrek in 2026?
De startersaftrek is in 2026 €2.123. Het is een extra aftrekpost voor startende ondernemers, bovenop de zelfstandigenaftrek, en hangt net als die aftrek samen met het urencriterium van 1.225 uur. Of jij als beginnende maker in aanmerking komt, hangt af van je situatie en kun je het best laten nakijken.
Hoe houd ik als filmmaker mijn uren bij voor het urencriterium?
Als filmmaker houd je je uren voor het urencriterium het best per dag of per week bij in één vaste agenda, spreadsheet of app. Noteer ook voorbereiding, research en overleg, niet alleen draaidagen. Bewaar ondersteunend materiaal zoals draaiboeken en mails, zodat je later kunt laten zien waar je tijd naartoe ging.
Wat is de MKB-winstvrijstelling in 2026?
De MKB-winstvrijstelling is in 2026 12,7% van je winst. Dat deel van je winst telt niet mee bij het berekenen van je inkomstenbelasting. Voor een creatieve zzp'er is het een van de posten die bepalen hoeveel belasting er uiteindelijk overblijft.
Wat betekent de aftrekbeperking van 37,56% voor zzp'ers?
De aftrekbeperking van 37,56% betekent dat de ondernemersaftrekken in 2026 belastingvoordeel opleveren tegen maximaal dat percentage. Valt een deel van je inkomen in een hoger tarief, dan levert de aftrek je daar minder op dan dat tarief. Voor zzp'ers met een hoger inkomen wordt het voordeel van de zelfstandigenaftrek daardoor kleiner.
Haal ik het urencriterium als ik naast mijn baan illustreer?
Of je het urencriterium haalt als je naast een baan illustreert, hangt af van hoeveel uur je daadwerkelijk aan je onderneming besteedt. De norm is 1.225 uur per kalenderjaar, ongeacht hoeveel je daarnaast in loondienst werkt. Wie twee of drie dagen per week illustreert, komt vaak niet aan die uren.
Kan ik het urencriterium halen als ik pas in het voorjaar start?
Het urencriterium is 1.225 uur per kalenderjaar, dus als je pas in het voorjaar start, heb je minder weken om die uren te maken. In de rest van het jaar moet je gemiddeld meer uur per week werken dan iemand die in januari begon. Houd vanaf je eerste werkdag een urenregistratie bij.
Zelf werken met Michiel in 2027?
Finance People werkt met een beperkt aantal makers, zodat iedereen Michiel zelf aan de lijn krijgt. Zet je naam op de wachtlijst, dan hoor je het zodra er ruimte is.